Puszcza chroniona prawem
Starania o objęcie najcenniejszego fragmentu Puszczy szczególną ochroną rozpoczęto, gdy w roku 1920, przybyła do Białowieży komisja przyrodników pod kierownictwem Władysława Szafera. Już w 1921 roku, utworzono rezerwat. Był to obszar o wielkości 4590 ha. W 1924 roku objęto ochroną już cały obszar. W 1932 roku do życia powołano Park Narodowy w Białowieży. Kolejna istotną datą w historii Parku był rok 1977, kiedy UNESCO uznało go za jeden ze światowych rezerwatów biosfery. Ścisły rezerwat przyrody to najważniejsza pod względem przyrodniczym część BPN i żywe laboratorium naukowe, w którym odbywają się intensywne badania. w rezerwacie nie prowadzi się żadnych prac gospodarczych. Wolno jedynie usuwać złomy drzew z dróg i naprawiać przepusty. Zabronione jest tu używanie pojazdów silnikowych, a wstęp możliwy jest tylko na określonych trasach. Chociaż dzisiejsza puszcza jest tylko namiastką lasu, takich warunków nie spotkamy już nigdzie więcej. więcej Białowieskim Parku Narodowym, chronione są ostatnie mateczniki życia, toczącego się według praw natury.
Niemal nienaruszoną przez pięć wieków Puszczę Białowieską zaczęto okrajać, a nawet podzielono ją. 25 lipca 1944 roku, decyzją Stalina, rozległy masyw leśny przecięła granica państwowa między Polską a Białorusią. Już wcześniej zaczęła się zachłanna eksploatacja puszczy. Niemcy wycieli tu około pięć milionów metrów sześciennych drzewa. Dużych zniszczeń dokonali też okupanci sowieccy w latach 1939 - 1941. Bezwzględne wyręby zrobiły swoje: wyginęła większość prawiekowych drzewostanów. Ocalały jedynie enklawy o naturalnym rytmie. To z nich emanuje dzika siła przyrody, sprawiająca, że cały masyw, choć mocno okaleczony, trwa nadal i jak przed wiekami żyje według zmieniających się pór roku. Ogromny masyw zwartego drzewostanu działa jak wielki akumulator. Latem magazynuje cieplo, zimą pochłania chłód i oddaje go dopiero wiosną. Dlatego też, okres wegetacji puszczy trwa zaledwie 200 dni. Wiosna nadchodzi nawet trzy tygodnie później, a jesień odpowiednio wcześniej.
Wiele puszczańskich drzew osiąga sędziwy wiek i potężne rozmiary. Przychodzi jednak biologiczny kres i olbrzymy umierają. Trwa potem całymi latami, próchnieje od środka, a deszcze z wolna wypłukują jego materię do gleby. Z dawnego olbrzyma pozostaje tylko spróchniały korpus. Pusty korpus, stoi do momentu, gdy podczas burzy resztki drzew walą się z łoskotem na ziemię, by obrócić się w kawałki próchna.